به زودی منتشر می شود:

پیشگامان تاریخ و فرهنگ آذربایجان - تألیف امیر چهره گشا - انتشارات تکدرخت ، جلد اول تهران1391

« شيخ فضل الله ولي شيرازي » فقيه ، عارف و دانشمند ايراني قرن نهم هجري در سال 779 ه. ق در قصبه شيراز عجب شير به دنيا آمده و در قلمرو حكومت وقت از تبريز تا شهر « آمد » يا « ديار بكر » امروزي به گشت و گذار و تحصيل علوم پرداخته است. وي مدتي در شهرهاي دولت عثماني زندگي كرده است و در خدمت الوان چلبي - شاعر و عارف نامي عصر - تلمذ كرده و به همين دليل گاهي كلمه ي « الوان » را دنبال اسم او آورده اند در نتيجه برخي از مؤلفان عثماني به ولي لقب « الوان » داده اند و آثار او را با آثار « الوان چلبي » فرزند « عاشيق پاشا » كه استاد وي بوده است ، تخليط كرده اند

توسعۀ عجب شير ، از شعار تا عمل

مفهوم توسعه تعاریف متعددی را به خود گرفته است . برخی توسعه را صنعتی شدن تعریف می کنند ، گروهی نیل به استقلال سیاسی و بالندگی اقتصادی را توسعه می نامند و عده ای نیز آن را توسعۀ فرهنگی دانسته اند و سرانجام افرادی ، ساختن یک سدّ بسیار عظیم ، ایجاد بزرگراه ها و احداث آسمان خراش ها ، ایجاد کارخانجات ذوب آهن ، احداث شبکه تلویزیون و به کارگیری صنایع خودکار را توسعه می نامند. از دیدگاه دانشمندان علوم اجتماعی و سیاسی ، توسعه عبارت از تحول به سوی مدرنیزه شدن است. توجه آنان در بدو امر به تحولاتی است که در نهادهای اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی از طریق آموزش و پرورش صورت می گیرد ، به عبارت دیگر توسعه از دیدگاه این گروه از صاحبنظران ، توسعۀ نیروی انسانی است و آن عبارت از افزایش سطح معلومات و مهارت و استعدادهای افرادِ جامعه به منظور نیل به مدرنیزه شدن است...

نظر به اهميت حضور نيروهاي بيگانه در ادوار مختلف تاريخ در منطقۀ آذربايجان و مشكلات ناشي از اين حضور ناخوانده ، بررسي اسناد و مدارك بجا مانده از اين دوران مي تواند به واكاوي قسمتي از تاريخ پرتنش اين سال ها كمك شاياني بكند. نمونۀ عيني يكي از اين اسناد ، گزارش رئيس گمرك و ماليه آذربايجان از اقدامات و دخالت هاي روس ها در امور داخلي عجب شير مي باشد. قبل از پرداختن به اصل ماجرا ، لازم است نيم نگاهي به تاريخچۀ حضور نيروهاي خارجي مخصوصاً روس ها در ايران و نيز منطقۀ استرات‍ژيك آذربايجان داشته باشم.

دموكراسي از نوع غربي! ، بحران سكوت در قبال كشته شدن مسلمان ها

ماجراجويي هاي چند سال اخير سياستمداران فرانسه در قبال به رسميت شناختن موضوع نسل كشي ارامنه در سال 1915 توسط تركان عثماني در حالي ادامه دارد كه جهان غرب در بدترين شرايط اقتصادي قرار گرفته و كوچكترين رغبتي به ايجاد تنش بين كشورها ندارد. يكه تازان سياست سرزمين ناپلئون بناپارت كه عنوان نمايندگان مجلس اين كشور را يدك مي كشند جداي از سياست هاي كشور متبوعشان ، در حالي اين پرونده جنجالي را دنبال مي كنند كه در سالهاي اخير گويي نسل كشي مسلمانان بوسني و هرزه گوين ، غزه ، تركستان شرقي (‌سين كيانگ چين ) ، خوجالي و ... را از ياد برده و در مقام دفاع از ارامنۀ دولت عثماني ، كاسۀ داغ تر از آش شده اند.                                                 

ازبرعلي حاجوي ( دهقان فداكار ) نماد ايثار ، فداكاري و نوعدوستي

برگ برگ تاريخ آزاديخواهي و فداكاري ايران زمين ، مملو از جانفشاني هاي مردان بزرگ ديار آذربايجان ، سرزمين شكوه و زيبايي ، سرزمين دلاوريها و رشادتها است. مرداني كه به سبب از جان گذشتگي شان تبديل به اسطوره شده‏اند. اسطوره شجاعت ، مقاومت ، فداكاري و... شرح حال و مبارزات اين اساطير كم و بيش در كتاب هاي تاريخ  آمده است اما بعضاً چنان كه بايد و شايد بسياري از اين غيور مردان به علت سياست هاي حكام وقت ، نتوانسته اند به نسل هاي بعدي شناسانده شوند و هميشه مظلوم تاريخ لقب گرفته اند. بي شك « ازبرعلي حاجوي » دهقان فداكار ، قهرمان دوران كودكيمان نيز يكي از اين اسطوره هاي فراموش شده است

بمناسبت فرا رسيدن 5 آذر سالروز درگذشت

میرزا جبار باغچه بان ، بنیانگذار مدارس ناشنوایان در ایران

 با نگاهی گذرا به تاریخ پر افتخار آذربایجان در عرصه های مختلف از جمله فرهنگ و هنر ، به روشنی به نقش بارز این خطه از کشورمان در بسط و گسترش این شاخص های توسعه پی خواهیم برد. تأسیس چاپخانه ، کتابخانة عمومی ، تئاتر و سینما ، دانشکدة پرستاری و مامایی ، مدارس کر و لال ها و نابینوایان و ... در تبریز مؤید این ادعا است. مردان بلند همتی چون « عبدالرحیم نجارزاده تبریزی » ( طالبوف ) در زمینة نثر ، « ایرج میرزا » در عرصة نظم ، آغازگر ادبیات کودکان در ایران ، « ابوالقاسم فیوضات » مبتکر تأسیس نخستین کودکستان و « میرزا حسن تبریزی » ( رشدیه ) پدر آموزش و پرورش نوین در ایران ، « میرزا زین العابدین تبریزی » استاد و بانی چاپخانه در تبریز و تهران ، زنده یاد « حاج میرزا حسن خان خازن لشکر » ، مؤسس نخستین مدارس فنی و حرفه ای از پیشگامان عرصة فرهنگ ایران می باشند. در کنار این مردان فرهنگ دوست بی شک نقش « جبار باغچه بان » در راه اعتلای فرهنگ ایران زمین ، نقشی ممتاز و بی بدیل می باشد.

امير چهره گشا  

بحث نامگذاري خيابان ها و معابر شهري در واقع حكم شناسنامه شهرها را دارند و كارشناسان مسايل شهري معتقدند نامگذاري معابر در مديريت شهري اهميت بسيار زيادي دارد. از اين رو نامگذاري خيابانها و شهرها در تمام دنيا از اهميت ويژه اي برخوردار هستند. در ايران نيز بسان اكثر كشورهاي دنيا اين موضوع از اهميت خاصي برخوردار بوده و همواره در رأس كارهاي فرهنگي مورد توجه واقع شده است.

میرزا آقا تبریزی ، اولین نمایشنامه نویس ایران

امير چهره گشا

در ذکر تاریخچة نمایش و نمایشنامه نویسی در ایران باید اذعان کرد که این مقوله از هنر هفتم ، به مفهوم اروپایی آن ، در کشورمان سابقه نداشت و از مدت ها پیش فن نمایش منحصر به شبیه خوانی بود که در دهة اول محرم اجرا می شد. شبیه خوانی یا به اصطلاح عامه تعزیه خوانی ، عبارت از مجسم کردن و نمایش دادن شهادت جانسوز سرور و سالار شهیدان اباعبدالله الحسین ( ع ) و یاران آن حضرت بود. تعزیه و شبیه خوانی در ایران قدمت طولانی دارد.

امامزاده سيد ابراهيم تبريز

بقعۀ سيد ابراهيم در محلۀ دوه چي ( شتربان ) تبريز واقع اشده است. در كتاب « تبريز در گذر زمان » دربارۀ محلۀ دوه چي چنين نوشته شده است: « بزرگترين كوي هاي تبريز است ... و جمعيت اين كوي بسيار و با ثروت است. در مورد نام اين كوي شايد به همين سبب باشد كه اكثر مردم تجار و بازرگان بوده و هر كدام در زمان هاي قديم براي حمل اجناس از شتر ( دوه ) استفاده مي كردند و تا اواخر دهۀ چهارم اين قرن افرادي بودند كه به تعداد زياد شتر داشتند. » (1)

مظوميت اهالي فرهنگ در شهر فرهنگي عجب شير

پس از انتشار كتاب « عجب شير در گذر زمان » و بازتابهاي ناشي از آن در بين علاقمندان ، طي ديدار ها و تماس هايي كه با همشهريان عجب شيري ام داشتم سئوالات مختلفي عنوان مي شد كه در اين نوشته بنا به تقاضاي اين عزيزان به برخي از اين مطالب مطرح شده پاسخ داده مي شود. گفتني است اين نوشته در جهت تخريب شخص و جريان خاصي نبوده بلكه بنا به احترام خاصي كه به مخاطب دارم مجبورم برخي مسائل را بي پرده بيان كنم.

اهميت تامين غله تبريز از عجب شير در دوران انقلاب مشروطه

منطقه تاريخي آذربايجان همواره در طول تاريخ آبستن حوادث تلخ و شيرين بوده است. وقوع مهمترين انقلابها و جنبش هاي سدۀ اخير ايران از جمله انقلاب مشروطه ، جنبش آزاديستان شيخ محمد خياباني ، حكومت ملي آذربايجان ، انقلاب شكوهمند اسلامي و نقش بارز آذربايجانيها در اين رويدادها خود مؤيد اين ادعاست. با مروري به وقايع انقلاب مشروطه كه به جرأت مي توان در رديف انقلابهاي بزرگ جهان قرار داد ، به نقش ممتاز ملت آذربايجان در اين مقطع از تاريخ ايران به وضوح پي برد.

حکیم نظامی گنجوی ، اشعر شعرای ایران و افصح فصحای آذربایجان

نظامی گنجوی یکی از بزرگترین شعرای قرن ششم هجری و به قول زنده یاد محمد علی تربیت « اشعر شعرای ایران و افصح فصحای آذربایجان »1 است که با اثر فنا ناپذیر خود ، خمسه تحولی عظیم در ادبیات ملل همجوار به وجود آورده است. « [وی] نه تنها در شعر قرن معاصر خود ، بل در تاریخ اندیشه ادبی و اجتماعی تمام خلقهای خاور نزدیک و میانه بنیانگذار و راحل شعر حماسی – پسیکولوژی است.

نگاهي به كتاب « عجب شير مرواريد چيچست »

بشر به حكم شعور ذاتي و به خاطر صيانت نفس ، همواره به شناخت محيطي كه در آن زندگي مي كند علاقمند مي باشد. اجتماعات انساني همواره در معرض تغيير و تطور بود ليكن در گذشته اين تغييرات اجتماعي غالباً به كندي و در طي زماني دراز در اجتماعات پراكنده عالم صورت مي گرفت اما پيشرفت عظيم علم و صنعت از قرن بيستم به بعد ، تقريباً تمام اجتماعات بشري را به يكديگر نزديك كرده و همه را كم و بيش دستخوش تطوّراتي سريع و حيرت آور ساخته است. بنابر اين از عواملي كه توجه دانشمندان دنيا را به جامعه شناسي شهري معطوف كرد در درجۀ اول تغييرات سريعي بود كه در اثر ورود ماشين پديدار شد و همچنين عامل مهاجرت انبوه روستائيان به شهرها و ايجاد مشكلات گوناگون ، ناچاراً خاطر جامعه شناسان را به خود معطوف داشت.

عجب شير ، نگين چيچست

شهرستان عجب شیر یکی از مهمترین شهرهای استان آذربایجان شرقی می باشد. فاصلة این شهرستان از مرکز استان حدود 90 کیلومتر است و با قرار گرفتن در 8 کیلومتری کرانة جنوب شرقی دریاچة اورمیه و مسیر محور ارتباطی آذربایجان شرقی به استانهای آذربایجان غربی و کردستان و راه آهن تبریز - تهران ، با دسترسی به امکانات و تسهیلات بنادر تاریخی دانالی و رحمانلی و ارتباط با استان آذربایجان غربی و اروپا از طریق بندر رحمانلی ، واقع شدن مهمترین مرکز آموزشی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در این شهر ( مرآ شهید برخورداری ) و نزدیکی به فرودگاه سهند ، از یک موقعیت ممتاز جغرافیایی در سطح استان برخوردار شده است. این شهرستان از غرب به دریاچة اورمیه ، از شمال به آذرشهر ، از جنوب به بناب و از شرق و شمال شرقی به مراغه و اسکو محدود شده است.

بي شك جامعه و ملت زنده جامعه اي است كه توانسته است بين تاريخ و فرهنگ گذشته خود با دوران حاضرش پل ارتباطي مستحكمي بنا كرده و بر امنيت همين پل نظارت ، حفاظت و رصد داشته باشد. به عبارتي اگر ملت و جامعه اي با گذر تحولات و حوادث تاريخي به وسط پل ارتباطي بين گذشته و آينده خود رسيده باشد با نگاهي به مسير طي شده چشم انداز و اهداف حركت خود را در افق گسترده تدبير خواهد كرد. استفاده از تجارب گذشته و درس گرفتن از فراز و نشيب ها ، ملتي را شايسته است كه گوشي براي شنيدن ، چشمي براي ديدن ، عقلي براي انديشيدن داشته باشد و ملت و جامعه اي كه نخواهد از تجربه نياكان خود استفاده كند خود به تجربه ديگران تبديل خواهد شد. خواهد شد.

نگاهي به شرح حال و آثار استاد « حسين نجفي بوكت »

شعر ، ادب ، قدرت و صلابت ادبيات هر قومي يكي از شاخص هاي ممتاز فرهنگ و مدنيت آن قوم است. به طوري كه ادبيات در رأس فرهنگ و مسايل فرهنگي قرار دارد. ملتي كه ادبيات ضعيف و سطحي داشته باشد در مقابل سيل فرهنگهاي بيگانه قادر به دوام نخواهد بود و با كوچك ترين فشار رنگ خواهد باخت. اما ملتي كه رشد فرهنگي ، اجتماعي و فكري اش به مراتب عالي و قدرتمند باشد ، قادر است با استفاده از عناصر فرهنگي و ادبي خود ، دستمايه اي در مقابل فرهنگ ديگري داشته باشد و بتواند كمر راست دارد...

احمد وطن مؤسس اولین مدرسه به سبک نوین در عجب شیر

( تاریخچۀ تأسیس اولین مدارس در عجب شیر به روایت اسناد )

تاريخ پر فراز و نشيب تأسيس مدارس در ايران مانند ديگر محصولات فرهنگي ، اجتماعي بازتاب شكست ها و ناكاميهاي ايرانيان در نبرد با مشكلاتي بود كه در دو قرن اخير رخ داده است. تاريخچة تأسيس مدارس نوين به حدود صد و شصت  سال پيش برمي گردد. امير كبير ، صدر اعظم ايران نام آن را دارالفنون گذاشت و بر اين اعتقاد بود كه دار الفنون بر استقلال ايران در برابر اروپا خواهد افزود و ايراني را مجهز به لوازم و منطقي خواهد كرد كه خود ، اداره كشور را بر عهده گيرد...

بازخواني پرونده وضعيت بحراني صنعت هوانوردي در ايران

استفاده از خطوط هوايي به دليل سريع بودن ، صرفه جويي در وقت و زمان و ايمني بالا، داراي مزيت­هاي فراواني است. گرچه سفرهاي هوايي در جهان از ايمن­ ترين نوع سفرها شناخته شده، اين مساله در کشور ما رنگ و بوي ديگري دارد، وقوع سانحه هوایی در ارومیه بهانه ای شد تا نگاهی گذرا به سوانح هوایی در کشور بیاندازیم. نگاهي به آمار سوانح هوايي در تاريخ هوانوردي کشورمان مويد اين نکته است که صنعت هوانوردي ايران با مشکلات متعددي مواجه است که حتي به رغم سابقه طولاني­ تر نسبت به خطوط هوايي کشورهاي همسايه، جايگاه آن را در رتبه پايين­تري نسبت به آنان قرار داده است.

ثقه الاسلام تبريزي ، شهيد راه ديانت ، عدالت و آزادي

 وقوع انقلاب مشروطه علاوه بر آنكه در تاريخ سياسي ايران زمين نقطه عطف و سرآغاز مجموعه تحولاتي بود ، در چارچوب تاريخ اجتماعي و حيات عوامانه مردم ايران نيز جايگاه خاصي داشت. بسياري از چهره هاي محبوب و قهرمانان ملي همچون ستارخان سردار ملي ، باقرخان سالار ملي و ... دست پروردة چنين خيزشي بودند. مبارزاني كه تا سال ها در بطن فرهنگ قهرمان زده اين مرز و بوم دوام و بقا يافتند و همچون اسطوره اي ماندني معنا پيدا كردند. شهيد « ميرزا علي آقا ثقه الاسلام تبريزي » روحاني نام آور خطه قهرمان پرور آذربايجان كه در جريان فرآيند مشروطه همواره نقش وزنه تعادل را ايفا مي كرد ، يكي از اين تبار است ...

امامزاده سید ابوالقاسم عجب شیر

    بقعة امامزاده سید ابوالقاسم در فاصلة 2 کیلومتری شمال شهرستان عجب شیر و نزدیک قبرستان این شهر واقع شده است. این شهرستان یکی از مهمترین شهرهای استان آذربایجان شرقی می باشد که در جنوب غربی استان واقع شده است. فاصله اش از مرکز استان 90 کیلومتر است ...                                                

آذربايجان پيشرو عرصه فرهنگ ايران

قیام حسینقلی خان شیشوانی

با ورود نیروهای متفقین به ایران و سقوط دیکتاتوری رضا شاه ، سیمای اجتماعی ایران دگرگون شد. زندانیان سیاسی آزاد شدند ، مطبوعات و سازمان های اجتماعی به فعالیت پرداختند و تودة مردم که از زیر فشار طاقت فرسای مظالم رضا خانی نجات یافته بودند به سوی مبارزات اجتماعی کشانده شدند. اما در آن مقطع زمانی ، هیچ گونه سازمان و جبهة واحدی از آزادیخواهان و روشنفکران وجود نداشت تا مردم را متشکل سازد و خود جایگزین حکومت رضاخانی گردد. متفقین نیز برای آنکه امور جنگی آنها مختل نگردد ، با عمّال حکومت رضا شاه ساختند به تصور اینکه بدین وسیله بهترمی توانند منافع خود را حفظ کنند. تنها راه برون رفت از جامعة استبداد زدة آن دوران ، مبارزات پراکنده و غیر منسجم مخالفان رژیم وقت در اقصی نقاط کشور بود. در آذربایجان نیز بعد از حوادث شهریور 1320 ش افرادی در صحنة سیاسی در مخالفت با دولت مرکزی سر به عصیان نهادند. یکی از این افراد حسینقلی خان شیشوانی بود که در منطقة عجب شیر سر به شورش علیه دولت مرکزی برداشت...

تراکتور ، قطب سوم فوتبال ایران

ورزش فوتبال در جهان امروزی ، دیگر آن سرگرمی مفرح به حساب نمی آید  بلکه به عنوان یک صنعت ، علاوه بر کسب درآمدهای مالی وزنه ای در تعیین روابط دیپلماتیک نیز به حساب می شود. برگزاری جام ملتها و جام جهانی در هر قاره و کشوری آرزوی هر ملتی است تا علاوه بر گسترش صنایع مختلف آن کشور اعم از گردشگری ، اصلاح زیرساخت ها و ... وسیله ای برای معرفی فرهنگ آن جامعه به جهانیان می باشد...

برای تعادل بخشیدن به حیات انسانها که توسعة پایدار را به دنبال خواهد داشت ، توجه به امر حفاظت از میراث های فرهنگی و طبیعی جایگاه ویژه ای دارد. میراث فرهنگی و طبیعی بیان کنندة پیشینة تاریخی ، تمدن و فرهنگ هر کشوری است که شکل گیری و به وجود آمدن آن در طول سالیان متمادی صورت گرفته است. امروزه تمدن هر کشوری بر پایة فرهنگ مردم آن استوار است. فرهنگ نیز نمادی از ارزشهای مادی و معنوی است که هم محیط از آن تأثیر پذیر است

نوشتن و سخن گفتن درباره حضرت مهدي (عج) همانند نفس كشيدن است ؛ مكرر اما ضروري براي ادامه حيات. درباره زندگي و غيبت امام زمان (ع) كتابها ، رساله ها و ... بسياري نوشته شده اما ناگفته هاي فراواني باقي مانده است كه بيان و تبيين آنها ، تحقيقاتي گسترده و تاليفاتي افزونتر مي طلبد. لقب « بقيه ا... » آن حضرت حاكي از آن است كه خداوند ايشان را ذخيره كرده تا همه مستضعفان ، مستمندان و طرفداران توحيد و حق را در كل جهان به آرزو و اميدشان برساند...

نسل كشي مسلمانان تركستان شرقي و سكوت مجامع مسئول بين الملل

آنچه كه اين روزها در استان تركستان شرقي ( سين كيانگ چين ) بر سر مسلمانان بي دفاع مي گذرد دل هر انسان آگاه و بيداردل را به درد مي آورد.دولت كمونيستي چين كه از بي اعتنا ترين دولتها نسبت به حقوق بشر مي باشد در روزهاي گذشته در برخورد با اعتراض مدني اهالي مسلمان سين كيانگ نسبت به حقوق پايمال شده شان ، شمار بسياري را كشته و زخمي كرد. مسلمانان ترك تبار اويغور ساكن در ايالت سين كيانگ با جمعيتي بالغ بر 10 ميليون نفر ، در اثر سياستهاي ضد اسلامي حكومت مركزي چين زندگي سختي را مي گذرانند...

  علي (ع)  حقيقت هميشه زنده تاريخ

ساقه هاي نيلوفري از پايه هاي عرش بالا رفته و سرير ولايت را به عطر وجودي خود آراسته اند ، تا او بيايد و بر تكيه گاه پوشيده از رازقي آن تكيه زند. درون كعبه چه غوغايياست امروز! ملائك ، بال در بال گستره آسمان ها را پوشانيده اند و جبرائيل و ميكائيل و اسرافيل حلقه خانه كعبه شدند تا پر به نور وجود او بسايند! طنين نام اوهلهله شادي ملائك است. جام هاي افلاكي عاشقان به سوي او مي آيند و گيسوان سياه شب به يمن وجود او گل خنده هاي نقره اي را در ميان آبشار آسماني اش تقسيم مي كند ، چرا كه امشب علي (ع) مي آيد!...

« با صعود تراختـور به ليگ برتر ، بغض آذربايجـان تركيد »

آذربايجان چنانكه در عرصه هاي سياسي ، اجتماعي ، فرهنگي و ... ايران همواره نقشي بارز داشته در پيدايش و تكوين رشته هاي مختلف ورزشي نيز نقشي ممتاز و غيرقابل انكار دارد. با نگاهي به تاريخچه ورزش در ايران خواهيم ديد كه ورزش در اين كشور همگاني نبوده و بيشتر منحصر به ورزشهاي باستاني يا زورخانه اي بود. با گذشت زمان و با همت افرادي چون « مير مهدي خان ورزنده » ورزش در ايران نبز به سوي مدرنيزه شدن گام برداشت.

صمد ، جهاني ترين قصه گوي ملت ايران

نوشتن در مورد صمد بهرنگي خيلي سخت است اگر بنويسي به نوعي متهم مي شوي و اگر از او هيچ نگويي و ننويسي در محكمه وجدان محكوم خواهي شد. اما واقعيت اين است كه او به يك اسطوره تبديل شده است . بنا به روايت تاريخ ، ناصر خسرو بعد از سفر چندين و چند ساله كه در طي آن ، صاحب مسلك تازه شد و مقام حجتي او را به مقابله با قدرت خراسان در افكند به طوري كه بعد آن چنان درگيري رخ داد كه قدرتمندان را به وحشت و هراس مبتلا كرد و به اجبار بيش از15 سال در « يمگان » نشست و پايگاهي براي خود ساخت ، به صورت اسطوره اي در آمد...